[ Pobierz całość w formacie PDF ]
//-->Kraków, dn. 10.02.2014 r.mgr Andrzej CzopSTRESZCZENIE PRACY DOKTORSKIEJ"UDZIAŁ FIRM OCHRONY OSÓB I MIENIA W ZAPEWNIANIUBEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO W POLSCE"Po dwudziestu pięciu latach działania w Polsce firm ochrony, iponadszesnastoletniego okresu funkcjonowania ustawy o ochronie osób i mienia, prywatny sektorbezpieczeństwa kojarzony jest nadal z ochroną fizyczną i techniczną obiektów oraz ochronątransportów wartości pieniężnych.Firmy ochrony jako stanowią element systemu bezpieczeństwa publicznegodziałalność o charakterze parapolicyjnym, polegającą na pełnieniu regularnych patroli przezpracowników ochrony fizycznej w miejscach publicznych. Wzbudza to kontrowersjezwłaszcza, że w ramach tych działań pojawiają się elementy o charakterze interwencji i próbdyscyplinowania zachowań społecznych. Z drugiej strony pojawienie się patrolu agencjiochrony osób i mienia stanowi swoiste zagrożenie dla potencjalnego przestępcy, co powodujezmniejszenie natężenia czynów karalnych na danym terenie, a niekiedy wręcz odstąpieniepotencjalnych sprawców od popełnienia takiego czynu. Oponenci argumentują swojestanowisko tym, że ustawa o ochronie osób i mienia w obowiązującym kształcie nie dajeagencjom ochrony osób i mienia uprawnień szerszych aniżeli typowe uprawnieniaobywatelskie, jakie można wykorzystać w obliczu. Jednakże nawet oni przyznają, żeobecność firm ochrony osób i mienia w danym rejonie wspomaga w znaczący sposóbpodnoszenie subiektywnego poczucia bezpieczeństwaPowyższezjawiskoniebudziłojakdotądszczególnegozainteresowaniaw środowisku naukowym. Dopiero w ostatnim czasie badacze starają się dostarczyćodpowiedzi nad miejscem funkcjonowania firm ochrony i mienia w systemie bezpieczeństwapaństwa.Tematykabędącaprzedmiotemniniejszejdysertacjijestprzedmiotemzainteresowania głównie prawników oraz sekuritologów.Ogół problemów przedstawionych w dysertacji do tej pory był jedynie przedmiotemdociekań prawnych, samej wykładni prawa oraz stanowił, co najwyżej zagadnieniew „vademecum” dla kandydatów na pracownika ochrony osób i mienia. Niniejsza dysertacja1przedstawia, w tym względzie, nowatorskie badania naukowe prowadzone w zakresiepodstaw działalności formalno-prawnej firm ochrony osób i mienia oraz określenia uprawnieńpracowników ochrony osób i mienia.Zgodnie z zaproponowaną strukturą rozprawy oraz biorąc pod uwagę ujętew dysertacji problemy badawcze, dokonano podziału aktualnego stanu badań: obraz stanubezpieczeństwa państwa, podmioty rządowe w systemie bezpieczeństwa państwa, regulacjeprawne związane z funkcjonowaniem firm ochrony i mienia, kierunki strategiibezpieczeństwa, wyzwania w procesie legislacyjnym w odniesieniu do funkcjonowania tegorodzaju podmiotów oraz proponowane kierunki zmian.Przedmiotem badań były firmy ochrony osób i mienia. Zbadane zostały przepisyprawne regulujące przedmiot i zakres ich działania, a także zasady współpracy z innymipodmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo publiczne. Analizie poddano praktykęfunkcjonowania tych firm, ich organizację w aspekcie określenia aktualnego stopniapartycypacji w systemie bezpieczeństwa. Zbadane zostały uprawnienia, kompetencjei poziom profesjonalnego przygotowania pracowników ochrony. Przeanalizowano działaniapodmiotów zarządzających systemem bezpieczeństwa publicznego pod kątem podstawprawnych ich działalności oraz ich angażowania i wykorzystywania do wspólnych działańz firmami ochrony osób i mienia. Zdefiniowane zostały elementy utrudniające optymalnyudział firm ochrony osób i mienia w systemie bezpieczeństwa uwzględniając przy tymmożliwości zwiększenia ich zaangażowania w działaniach na rzecz bezpieczeństwapublicznego.Celem pracy było zbadanie możliwości intensyfikacji działań firm ochrony osóbi mienia w obszarze bezpieczeństwa publicznego na terenie Polski. Cel pracy zrealizowanoza pomocą:1. Analizy systemu bezpieczeństwa publicznego;2. Ustalenia zakresu podstaw formalno prawnych funkcjonowania firm ochrony osóbi mienia;3. Wskazania czynników ograniczających optymalny udział firm ochrony osób i mieniaw zapewnianiu bezpieczeństwa publicznego;4. Ustalenia sposobów zwiększenia udziału firm ochrony osób i mienia w zapewnianiubezpieczeństwa publicznego.W ramach niniejszej dysertacji korzystano z techniki badań ankietowych, któreprzeprowadzone zostały wśród osób zatrudnionych w charakterze pracowników ochronyw podmiotach prowadzących działalność gospodarczą w zakresie ochrony osób i mienia.2Podstawę doboru stanowiło zatrudnienie na stanowisku pracownika ochrony. Badaniamiobjęto zarówno pracowników z licencją I i II stopnia jak i tych nie posiadających licencji.Kwestionariusz ankiety był anonimowy, a pytania w nim zawarte miały charakter zamknięty.Grupa badawcza, reprezentatywna dla pracowników firm ochrony osób i mienia liczyła 503osoby zatrudnione w sześciu firmach o zróżnicowanej wielkości kapitałowej i zatrudnienia.Trzy z tych podmiotów mają zasięg działania ogólnokrajowy, dwa wojewódzki, a jedenpowiatowy. Anonimowe badania ankietowe, zostały przeprowadzone w okresie od marca dosierpnia 2013 roku na terenie: Krakowa, Warszawy, Katowic, Nowego Sącza orazNiepołomic.Dodatkowoskorzystanoztechnikiwywiadujawnegoiotwartego,któryprzeprowadzony został z wybranymi osobami. Kwestionariusz wywiadu zawierał jedyniepytania otwarte. Wywiady eksperckie zostały przeprowadzone w okresie od czerwca do lipca2013 roku i objęto nimi siedem osób związanych z tematyką funkcjonowania firm ochronyosób i mienia. Trzema rozmówcami były osoby pełniące funkcje menedżerskie w tychpodmiotach gospodarczych. Kolejne dwie to policjanci zajmujący stanowiska komendantapowiatowego policji oraz eksperta Wydziału Postępowań Administracyjnych KomendyWojewódzkiej Policji. Przeprowadzono także wywiady z audytorem bezpieczeństwa orazhonorowym członkiem Polskiego Związku Pracodawców „Ochrona”, byłym PrezesemOddziału Małopolska tego stowarzyszenia. Z uwagi na fakt, że rozmówcy pełnili różnefunkcje i reprezentowali odmienne w swej istocie podmioty, niektóre pytania różniły sięsformułowaniami. Także liczba pytań do konkretnego eksperta mimo, że dotyczyły one tejsamej problematyki nie była taka sama. W każdym jednak przypadku odpowiedziobejmowały te same zagadnienia, istotne z punktu widzenia przedmiotu przeprowadzonychbadań.Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów.:Pierwszy rozdział „Metodologiczne podstawy badań” obejmuje uzasadnieniewyboru tematu, główne i szczegółowe cele oraz problemy badawcze,stosowane metody i techniki badawcze, przyjęte założenia i ograniczenia orazzakres przedmiotowy, czasowy i przestrzenny rozprawy. Ponadto zawieraanalizę literatury i dotychczasowy stan badań.W rozdziale drugim zatytułowanym „System bezpieczeństwa publicznegow Polsce” przedstawiono definicje pojęcia bezpieczeństwa oraz systemubezpieczeństwa publicznego od starożytności do czasów współczesnych.3Omówiono trzy poziomy systemu bezpieczeństwa funkcjonującego w Polscewyróżniając poziom administracji rządowej samorządowej oraz poziomlokalny. Analizie poddano zadania oraz uprawnienia funkcjonariuszy: Policji,Agencji Bezpieczeństwa Publicznego, Służby Wywiadu i KontrwywiaduWojskowego, Żandarmerii Wojskowej, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Straży OchronyKolei, Inspekcji Transportu Drogowego oraz Straży Leśnej. Określono takżezasady współpracy i wymiany informacji pomiędzy tymi formacjami.Wskazanokompetencjeadministracjisamorządowejwobszarzebezpieczeństwa publicznego, której służbami realizującymi zadania w tymzakresie są Straże Gminne i Miejskie. Opisano także genezę prywatnegosektora ochrony oraz jego rozwój w różnych państwach wskazując naspecyfikę działania oraz regulacje prawne określające formułę w jakiej firmyochrony uczestniczą w zapewnianiu bezpieczeństwa. Omówiono równieżpodstawy prawne współdziałania prywatnego sektora ochrony z innymiformacjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo w Polsce. Wskazano takżeuwarunkowania powodujące brak wydolności systemu bezpieczeństwapublicznego.Rozdział trzeci – „Podstawy prawne funkcjonowania firm ochrony osóbi mienia” zawiera rozważania na temat reglamentowanej działalnościgospodarczej ze szczególnym uwzględnieniem koncesjonowanej ochrony osóbi mienia. Znalazła się w nim szczegółowa analiza prawna ukazująca ewolucjęprzepisów określających ten obszar aktywności gospodarczej. Omówionow nim podstawowe z punktu widzenia niniejszej rozprawy zagadnienia takiejak: ochrona, obszary i obiekty podlegające obowiązkowej ochronie,specjalistyczne uzbrojone formacje ochrony oraz tworzenie planów ochrony.Przeanalizowano status pracowników ochrony pod kątem uprawnień orazrealizowanych przez nich zadań w zależności od posiadanej licencji.Szczególną uwagę poświęcono możliwościom użycia środków przymusubezpośredniego oraz broni palnej przez pracowników ochrony zarówno naobszarze przez nich dozorowanym jak i w przestrzeni publicznej. Skupiono siętakże na procesie kontroli i nadzoru organów państwa nad firmami ochrony,któryjestniezwykleprzezważny dlanieusług.zapewnieniaPoddanowłaściwegoprocespoziomuszkolenia4świadczonychanaliziekwalifikacyjnego dla pracowników ochrony oraz weryfikacji ich wiedzyi umiejętności praktycznych podczas egzaminów państwowych. Sporo uwagipoświęcono omówieniu zmian jakie zostaną wprowadzone w funkcjonowaniufirm ochrony oraz wykonywaniu zawodu pracownika ochrony w związkuz uchwaleniem przez Sejm RP ustawy de regulacyjnej. Zwrócono uwagę nazagrożenia jakie może spowodować nowelizacja ustawy o ochronie osóbi mienia oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze. Wskazano lukiw regulacjach prawnych powodujące utrudnienia w realizacji powierzonychfirmom ochrony zadań w obszarze bezpieczeństwa publicznego.W rozdziale czwartym „Obecny stan udziału firm ochrony osób i mieniaw systemie bezpieczeństwa publicznego państwa” zaprezentowano wynikiprzeprowadzonych badań empirycznych, na które złożyły się badaniaankietowe oraz wywiady eksperckie. Pozwoliły one zdiagnozować obecnypoziom udziału firm ochrony w systemie bezpieczeństwa publicznego.Badania wykazały, że nie jest on satysfakcjonujący oraz pozwoliły nawskazanieczynnikówpowodującychbrakwłaściwegowykorzystaniapotencjału firm ochrony. Na tej podstawie zaproponowano kierunki zmianokreślające rozwiązania zmierzające do intensyfikacji udziału firm ochronyw systemie bezpieczeństwa publicznego. Mają one charakter legislacyjny,ekonomiczny i organizacyjno-funkcjonalny.Finalnie w procesie badawczym wykorzystano metody teoretyczne takie jak:synteza, analogia, uogólnienie i wnioskowanie, pozwalające w końcowymetapie badań na ujęcie otrzymanych i zebranych wyników w całość, dokonanieich generalizacji, określenie pewnych prawidłowości oraz odnalezienienajbardziej prawdopodobnych rozwiązań problemów.Synteza polegała na generowaniu zasadniczych wniosków wynikającychz analizy, które mają charakter twierdzeń podstawowych dla zbadania ogółuproblemów związanych z podstawami formalno-prawnymi działalności firmochrony osób i mienia oraz możliwości intensyfikacji ich działań w obszarzebezpieczeństwa publicznego na terenie Polski. Cezura czasowa badań zostałazamknięta na dzień 1 października 2013 roku.Rozdział piąty „Możliwości zwiększenia udziału firm ochrony osób i mieniaw systemie bezpieczeństwa publicznego państwa” obejmuje wskazanie5
[ Pobierz całość w formacie PDF ]